Zapiski z pogranicza literatury

114. W najcichszej ciszy

114. W najcichszej ciszy

Zdaje się, że nie mam żadnej książki Janusza Korczaka w domu, ale na szczęście mam jego myśli. Dosło…

113. Słowa łaskoczące wyobraźnię

113. Słowa łaskoczące wyobraźnię

Tadeusz Konwicki tak zaczyna “Zorze wieczorne”: “Ja nie umiem i nie lubię pisać po polsku. Moje ksią…

112. W sferze przedjęzykowej

112. W sferze przedjęzykowej

Przypadkowa książka z nieprzypadkowej półki z przypadkowym cytatem od nieprzypadkowego autora. “Zali…

111. Pytania bez odpowiedzi

111. Pytania bez odpowiedzi

Można mnie nazwać wielbicielem prozy Andrzeja Muszyńskiego. Zarazem autor ten jest dla mnie zagadką.…

110. Wielka obietnica

110. Wielka obietnica

Ależ to brzmi obiecująco: “ludzkość wreszcie odkryła obcą inteligencję – gatunek ośmiornic pos…

109. Dalekie echo książki

109. Dalekie echo książki

Przeglądając publikację “Przyszłość książki”, natrafiłem na ciekawy wątek, o którym mało kto mówi. R…

108. Powrót do książek

108. Powrót do książek

Po cieszyńskim maratonie filmowym – dziewięć filmów w ciągu pięciu dni – w ramach festiw…

107. Jedyna możliwa recenzja

107. Jedyna możliwa recenzja

Unikam długich recenzji, wolę długie książki.  Innymi słowy, przemawiają do mnie przelotne wraż…

106. Tysiąc w milionie

106. Tysiąc w milionie

Panuje uzasadnione przekonanie, że Stanisław Lem był wizjonerem w dziedzinie technologii, ale mało k…

105. Fenomen wydawniczy

105. Fenomen wydawniczy

Jako ludzkość każdego dnia jesteśmy na końcu historii. Zaświadczają o tym tysiące książek, których a…

104. U podstaw wrażliwości

104. U podstaw wrażliwości

Zdarza nam się niekiedy sytuacja, którą można podsumować słowami w rodzaju: też tak miałem, czułem t…

103. Po co nam fikcja

103. Po co nam fikcja

Ryszard Koziołek mówi, że jedną z największych zagadek ludzkości jest pytanie: po co nam fikcja, sko…

102. Obrona literatury pięknej

102. Obrona literatury pięknej

Wydaje nam się, że nasze problemy są zawsze problemami człowieka współczesnego. Prawda okazuje się z…

101. Dobra fabuła zaczyna się od przesady

101. Dobra fabuła zaczyna się od przesady

Przeczytałem niedawno, że Marek Bieńczyk słynie między innymi z takiego powiedzenia: “dobrą fabułę z…

100. O smakowaniu literatury

100. O smakowaniu literatury

O wielu współczesnych dziełach literackich – ostatnio chociażby o “Ścianie” Marlen Haushofer &…

99. Semantyczne nadużycie

99. Semantyczne nadużycie

Wiesława Myśliwskiego wielce cenię i uznaję za twórcę wybitnego. Jednak nie mogę zgodzić się z tezą …

98. Milczę ze sobą

98. Milczę ze sobą

Poezja to nic innego jak zaskakujące zestawienie słów zmęczonych ciągłym ich używaniem w przewidywal…

97. Z nocy i mowy

97. Z nocy i mowy

Ach, cóż to za proza! Wyobraźnia dostaje zadyszki, a zmysły czezną w językowej malignie.  “Iść …

96. Nostalgia jako namysł

96. Nostalgia jako namysł

Wszechobecna nostalgia. Mami obietnicą lepszej przeszłości. Nostalgia za miejscami już nieistniejący…

95. Kosmiczna epopeja

95. Kosmiczna epopeja

Pokutuje przekonanie, że w literaturze wszystko już było. Otóż nie. Istnieje bowiem gatunek literack…

94. Myśli pojmane

94. Myśli pojmane

Zajmuję się kolekcjonowaniem cudzych myśl, jak każdy czytelnik. I jak każdy kolekcjoner, mam swoje f…

93. Ukończyć książkę

93. Ukończyć książkę

Ludzie nie mają dziś czasu na pisanie, a żyć z czegoś trzeba. Nawet ci, którzy piszą zawodowo, zazwy…

92. Wszystko się wydarzyło

92. Wszystko się wydarzyło

Wszelka wyprawa w przeszłość jest skazana na niepowodzenie, zdaje się przekonywać nas Bea Uusma w “E…

91. Przypowieść o czytaniu

91. Przypowieść o czytaniu

Wykonując jakąś czynność dostatecznie długo, mimowolnie stajemy się mistrzami w tym wąskim zakresie.…

90. Treść jako iluzja

90. Treść jako iluzja

Lubię dopatrywać się wspólnej płaszczyzny między książkami. Lubię, gdy książki ze sobą rozmawiają, g…

89. Czytanie jako akt odwagi

89. Czytanie jako akt odwagi

Istnieje tylko jeden sposób na zwiększenie poziomu czytelnictwa: sprawienie, aby ludzie, sami od sie…

88. Nowe konstelacje

88. Nowe konstelacje

Najsmutniejsze są dla mnie biblioteczki, które od lat wyglądają tak samo. Odwiedzam znajomego, a tam…

87. W bezimiennej masie nieodwracalności

87. W bezimiennej masie nieodwracalności

Jeśli filozofia, to wybieram błądzenie w zakamarkach języka. Wybieram Wittgensteina. Albo Ciorana. T…

86. Jedna wielka opowieść

86. Jedna wielka opowieść

Nie mogę pogodzić się z niektórymi ludzkimi ograniczeniami. Na przykład z tym, które polega na tym, …

85. Natura nieskończoności

85. Natura nieskończoności

Czytając o nieskończoności książkę popularnonaukową natrafiamy co rusz na wielkie pytania o naturę r…

84. Okładka jako obietnica

84. Okładka jako obietnica

Znowuż utknąłem na etapie okładki. Jeszcze nie otworzyłem książki, a już wiem, że zapowiada się fasc…

83. Fałsz perfekcyjności

83. Fałsz perfekcyjności

Ileż można męczyć się z jedną książką? No ileż? Czytasz i czujesz, że to jest wyborne, zarazem coś t…

82. Zadziwiający umysł synestetyka

82. Zadziwiający umysł synestetyka

Umysł nadal pozostaje dla nas zagadką. Sporo wiemy o tym, jak działa pamięć i powstają wspomnienia, …

81. W idealnym świecie

81. W idealnym świecie

Liczy się tylko literatura, treść, fabuła, narracja. Skoro tak, to niby czemu zaczytujemy się w biog…

80. W kwestii aktualności tłumaczeń

80. W kwestii aktualności tłumaczeń

Co jakiś czas padam ofiarą po części własnej niewiedzy, a po części mechanizmów rynkowych. Stosunkow…

79. Widmowe biblioteki

79. Widmowe biblioteki

Jakby nie dość nam rzeczywistych książek, pisarze nieustannie rozsmakowują się w wymyślaniu tytułów …

78. Gdy z innego czasu przybywamy

78. Gdy z innego czasu przybywamy

Cenię książki, które emanują erudycją, polotem, inteligencją, jakkolwiek by to próbować określić. Ce…

77. Nieprzetłumaczalne

77. Nieprzetłumaczalne

Różnorodność świata jest zadziwiająca, i to pod każdym względem, także językowym. Gaston Dorren w wy…

76. Ostatni człowiek na Ziemi

76. Ostatni człowiek na Ziemi

W powieści “Żywego ducha” Jerzy Pilch wspomina o książce “Wydarzenia” Guido Morselliego, która była …

75. Dzisiaj chwile wieczności

75. Dzisiaj chwile wieczności

To poczucie, że tylko jedna książka dzieli nas od zrozumienia w pełni, od odkrycia prawdy, której ni…

74. Od słowa do słowa

74. Od słowa do słowa

 Jeden tekst odsyła do innego, jedna rozmowa prowadzi do kolejnej. Dopiero co zachwycałem się “…

73. Nawet nie spojrzał na góry, jeziora, ocean

73. Nawet nie spojrzał na góry, jeziora, ocean

Istnieją książki, których zrozumienie wymaga uprzedniego zapoznania się z życiorysem pisarza. Nie tw…

72. Głos pozbawiony fałszywych nut

72. Głos pozbawiony fałszywych nut

Nigdy nie słyszałem o tym autorze. Nigdy nie słyszałem o tym tytule. Nie miałem pojęcia, że książka …

71. Opowiadanie bez jednego cytatu

71. Opowiadanie bez jednego cytatu

Znalazłem niezbity dowód na to, że nie istnieje literatura wysoka i niska, dobra i zła, właściwa i n…

70. Zimne rozsypisko drogocennych kamieni

70. Zimne rozsypisko drogocennych kamieni

Niektóre książki zawierają takież bogactwo treści w paru zaledwie zdaniach. Trudno byłoby jednak odg…

69. Próbuję złożyć się w całość

69. Próbuję złożyć się w całość

Rynek wydawniczy trudno czasami zrozumieć. Mamy wydawców, którzy chcą wydawać dobrą, wartościową lit…

68. Rozumienie rzeczywistości

68. Rozumienie rzeczywistości

Śmiem twierdzić, że większość pisarzy, którzy popełniliby podobne, wielotomowe dzieło co “Moja walka…

67. W poszukiwaniu korzeni

67. W poszukiwaniu korzeni

Trafiamy czasami na książki, które chciałby napisać każdy z nas. Podejmując ten sam temat, napisalib…

66. Pochyłe światło

66. Pochyłe światło

Znajduję szczególne upodobanie w twórczości autorów i autorek, których literackie korzenie tkwią w p…